Sosyal medya; her yaş grubunun tanıdığı yada tanımadığı birçok kişi ile iletişime geçmek için kullandığı bir platformdur. Başta İnstagram, Facebook ve Twitter olmak üzere daha ismini sayamadığım birçok uygulama üzerinden kişiler birbirleri ile iletişime geçmektedirler. Kullanılan platformlar iyiye kullandığı ölçüde aynı zamanda kötüye de kullanılmaktadır. Ülkemizde birçok kişinin gerçek hesabının yanında bir yada birden fazla sahte hesabının da olduğu yapılan araştırmalarla ortaya konulmuştur. Özellikle de günümüzde dünyanın mücadele ettiği Covid-19 virüsü nedeniyle yapılan kısıtlamaların sonucu kişiler zamanlarının birçoğunu sosyal medya platformlarında geçirmektedir. Sosyal medyayla fazlasıyla içli dışlı olan bir toplumun bu alanda sorunlar yaşaması da kaçınılmaz olacaktır. Peki sosyal medyadan gönderilen mesajların hangileri cinsel taciz suçunu oluşturur, iletişimde nelere dikkat edilmelidir?
Öncelikle cinsel taciz suçu nedir ve kanuni unsurları nelerden oluşmaktadır bunları inceleyelim.
TCK 105- Cinsel Taciz
(1) Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında mağdurun şikayeti üzerine üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adli para cezasına, fiilin çocuğa karşı işlenmesi halinde altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(2) Suçun;
a) Kamu görevinin veya hizmet ilişkisinin yada aile içi ilişkinin sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,
b) Vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile veya sağlık hizmeti veren ya da koruma, bakım veya gözetim yükümlülüğü bulunan kişiler tarafından,
c) Aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,
d) Posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,
e) Teşhir suretiyle
İşlenmesi halinde yukarıdaki fıkraya göre verilecek ceza yarı oranında arttırılır. Bu fiil nedeniyle mağdur; işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmış ise verilecek ceza bir yıldan az olamaz.
Cinsel taciz suçu; failin kendi cinsel dürtü, istek ve arzularını herhangi bir temasta bulunmadan mağduru rahatsız edecek şekilde yaptığı davranış ve eylemlerdir. TCK 150/1.fıkrasında basit cinsel taciz suçu düzenlenmiştir. TCK 150/2.fıkrasında ise cinsel taciz suçunun nitelikli halleri düzenlenmiştir.
Kanun metninde de açıkça ifade edildiği gibi fail cinsel amaçlı olmalıdır. Cinsel taciz suçunun maddi unsuru, bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz etmektir. Suçun manevi unsuru ise failin cinsel amaç gütmesidir. Cinsel taciz suçunun oluşmasında fiziksel temas koşulu aranmamaktadır. Bu dikkat edilmesi gereken en temel hususlardan biridir. Birçok kişi, mağdurla aralarında fiziksel temas gerçekleşmediği için cinsel taciz suçunun oluşmadığına inanmaktadır. Ancak suçun oluşması için failin sosyal medya üzerinden cinsel amaçlı mesajları,videoları veya ses kayıtlarını göndermesi suçun oluşması için yeterlidir. Failin gerçekleştirdiği söz, hareket yada davranışına karşı tarafın rıza göstermemiş olması gerekir. Aksi halde karşı tarafın rızası eylemin hukuka aykırılığını ortadan kaldıracağı için cinsel taciz suçu oluşmayacaktır. Suçta korunan hukuki yarar, cinsel dokunulmazlıktır. Fiziksel bir temas gerçekleşmemiş olsa dahi bunun dışında kalan söz, davranış, hareket vb… eylemlere karşı da mağdurun cinsel dokunulmazlığı koruma altındadır. Suçun oluşması için cinsel amaçlı taciz olmalıdır. Yani mağdura karşı olan her iletiniz ya da eyleminiz değil mağdurun rızasının olmadığı, cinsel amaçlı eylemler cezalandırılmaktadır. Suçun mağduru kadın yada erkek olabilir. Genellikle suçun mağduru kadın olsa da bazı somut vakıalarda erkek de suçun mağduru olabilmektedir. Bu yüzden mağdurda erkek ya da kadın ayrımı yoktur.
+ Söz, davranış, işaret
+ İnternet üzerinden mesaj atmak, telefon etmek
+Sosyal medyadan hesaba yorumlar yazmak
+Ses kaydı veya video göndermek
Vb… birçok eylem cinsel amaçlı yapıldığında ve mağdurun da rızası yoksa cinsel taciz suçunu oluşturur.
Cinsel taciz suçunun ağırlaştırıcı sebepler uygulanmaksızın basit şekli mevcutsa açıkça belirtildiği gibi mağdurun şikayeti koşulu aranmaktadır. Soruşturma ve kovuşturma mağdurun şikayetinin varlığı ile başlatılacaktır. Ancak 2.fıkrada tek tek sayılarak düzenlenmiş ağırlaştırıcı sebepler mevcut olduğunda mağdurun şikayeti koşulu aranmamıştır. Bu durumda resen soruşturma ve kovuşturma yapılacaktır. Sosyal medya aracılığıyla iletişim kurulması ve cinsel taciz suçunun gerçekleşmesi durumunda TCK 105/2-d fıkrası uygulanacaktır. Fıkrada da açıkça düzenlendiği gibi “Posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle suçun işlenmesi halinde cezanın yarı oranında arttırılacağı” düzenlenmiştir. Failin mağdura sosyal medya üzerinden gönderdiği iletiler ağırlaştırıcı sebep olarak sayılacaktır. Aynı zamanda mağdurun şikayeti de aranmayacaktır. Peki mağdurun şikayetinin aranması ve aranmaması arasındaki farklar nelerdir?
Cinsel taciz suçunun basit şeklinde mağdurun şikayeti koşulu aranmaktadır. Ancak mağdurun şikayeti üzerine soruşturma ve kovuşturma yapılacaktır. Şikayete tabi suçlarda kural olarak şikayet süresi 6 aydır. Bu süre eylemin ve eylemi gerçekleştiren kişinin öğrenilmesinden itibaren başlamaktadır. Mağdur şikayet hakkını bu süre içinde kullanmalıdır. Kullanmaması durumunda mağdur şikayet hakkını kaybeder. Ancak TCK 105/2 gereğince cinsel taciz suçunda ağırlaştırıcı sebepler mevcutsa mağdurun şikayet koşulu aranmamaktadır. Bu durumda şikayetçi, 8 yıllık dava zamanaşımı süresi içinde şikayet hakkını kullanabilir.
Taraflar arasında geçecek hangi şeyler cinsel taciz suçunu oluşturur?
Bunun net olarak tespiti somut olaya göre değerlendirilmelidir. Tarafların iletişimi, failin cinsel amacının olup olmadığı ve mağdurun rıza gösterip göstermediğinin somut olaya göre tespit edilmesi gerekmektedir. Ancak bazı kelimelerin, eylemlerin Yargıtay kararları ile cinsel taciz suçunu oluşturduğu sabit olarak kabul edilmiştir.
+cinsel ilişki teklif etmek
+cinsel organını göstermek
+mağdura yönelik sevişelim mi, sevişmek ister misin demek
+İnternet üzerinden bir kimseye soyun, vücudun çok güzel vb.. cinsel amaçlı sözler söylemek
+ısrarla evlilik teklif etmek ( Yargıtay 18.Ceza Dairesi K. 2016/2996)
+Facebook üzerinden çok sayıda cinsel içerikli mesaj gönderilmesi ( Yargıtay 14.Daire K. 2016/25)
+Sanığın internet üzerinden mağdurun kamera karşısında soyunmasını talep etmesi ( Yargıtay 14.Daire K. 2014/14781)
Vb… eylemlerin cinsel taciz suçunu oluşturduğu kabul edilmiştir. Eylemin cinsel taciz suçunu oluşturabilmesi için cinsel amaç taşıması gerekmektedi.
YARGITAY 4.CEZA DAİRESİ 2018/5477 ESAS, 2018/20118 KARAR
” Sanık hakkında tehdit suçundan Asliye Ceza Mahkemesi tarafından yargılama yapılmıştır. Sanık hakkında beraat kararı, cinsel taciz suçundan mahkûmiyet kararı verilmiş karara karşılık temyiz başvurusunda bulunulmamış. Sanık mağdura yönelik; ” telefonu aç, evinizi biliyorum, benim olacaksın, benimle ilişkiye gireceksin, herşeyinle benim olacaksın” şeklinde mesajlar göndermiştir. Yargıtay, dosya incelemesinde sanığın eyleminde sarf ettiği cümlelerin cinsel taciz suçunu oluşturduğunu ve tehdit oluşturan cümlelerinden de beraat kararı verilmesini doğru bulmamıştır. Sanık katılanın cinsel dokunulmazlığına yönelik sözler sarf etmiştir. Bu nedenle temyiz başvurusu doğru bulunmamıştır. Mahkemenin vermiş olduğu karara karşılık onama kararı verilmiştir.”
Sosyal medya kullanımının artmasının yanında bilinçsizce kullanımı da yangınlaşmaktadır. Kişilerin sosyal medya aracılığıyla kolaylıkla kişilere ulaşması, iletişim kurması, bizzat karşı karşıya geldiğinde yapmaya cesaret edemeyeceği davranışları sosyal medyanın arkasına sığınarak gerçekleştirmesi gittikçe hız kazanmaktadır. Özellikle sosyal medya, elektronik haberleşme araçları tercih edilmektedir.Nedeni failin, bu yollarla mağdura ulaşmasının oldukça kolay olmasıdır. Fail, mağdurun kendisine bir mesaj uzakta olduğunu düşünerek rahatça hareket etmekte ve istediği gibi davranmaktadır. Ancak bu durum cinsel amaçlı kullandığında mağdurun cinsel dokunulmazlığını ihlal etmekte ve cinsel taciz suçunu oluşturmaktadır.
İncelediğim bir cinsel taciz dosyasında, Instagram üzerinden failin mağdura istek göndermesi ile başlayan iletişimde fail mağdurun fotoğraflarının altına “seni seviyorum, seni istiyorum” gibi cinsel amaçlı birçok yorum yazmış, bunun yanı sıra özelde geçen konuşmalarında “benimle cinsel birliktelik yaşamalısın, çok güzelsin, çok güzel vücudun var” diyerek mağdura mesajlar göndermiştir. Mağdurun failden şikayeti üzerine başlayan soruşturmada şüpheli suçunu itiraf etmiş, sorunlar yaşadığını moralinin bozuk olduğunu bu yüzden mağdura mesajlar yazdığını kabul etmiştir. Mağdur şikayetinden vazgeçmediği için, elde edilen ikrarla failin cezalandırılması kaçınılmaz olacaktır. Failin çeşitli sorunlarını bahane etmesi, mağdura cinsel amaçlı mesajlar gönderdiği gerçeğini değiştirmeyecektir. Aynı zamanda somut olayda tarafların ifadelerinden birbirlerini sosyal medyadan tanıdıklarını, hiç yüz yüze görüşmedikleri de anlaşılmaktadır. Sosyal medyanın arkasına saklanan fail, belli aralıklarla mağdura karşı cinsel amaçlı mesajlar göndermiştir. Buna benzer birçok olay özellikle bizim ülkemiz gibi sosyal medyanın çok ve bilinçsiz kullanıldığı ülkelerde sıklıkla yaşanmaktadır.
Tarafların birbirleri ile yaptıkları konuşma, gönderiler her zaman cinsel taciz suçunu oluşturmamaktadır. Cinsel amaç taşımaksızın, ahlak kurallarına aykırı olmaksızın mesaj gönderilmesi, tanışmak istenilmesi, arkadaşlık isteği, iltifat edilmesi,evlilik teklifi vb… eylemler cinsel taciz suçunun oluşması için yeterli değildir. Ancak her somut olay kendi içinde değerlendirilmelidir. Tarafların aralarındaki iletişim, samimiyet, mağdurun rızasının olup olmadığı, failin cinsel amacının olup olmadığı olayda irdelenmelidir. Olayın gerçekleşme şekline göre elektronik ortamdan sözlü yada yazılı gönderilen mesajlar değerlendirilmelidir. Israrla bir kişiyi aramak, mesaj atmak cinsel içerikli olmadığı müddetçe gerekli unsurları varsa Kişilerin Huzur ve Sükununu bozma suçunu (TCK 123) oluşturacaktır.
Sosyal medya aracılığıyla bu tür cinsel içerikli mesajlara, ses yada video kayıtlarına, yorumlara mahruz kalan mağdurların failden şikayetçi olmalarını tavsiye ediyorum. Savcılığa giderek suç duyurusunda bulunabilirsiniz. Mesajlaşmalarda mesajların ekran görüntüleri delil olarak sunulabilmektedir. Bazen bu durum mağdurlar tarafından dikkate alınmamakta, gerekli dikkat gösterilmemektedir. Bundan cesaret alan fail, ısrarlarına devam edebilmekte daha büyük sorunlara yol açabilmektedir. Bu yüzden gerekli tedbirleri almanızı ve şikayette bulunmanızı tavsiye ederim.
Stajyer Avukat Hacer YAVAŞ
AVUKAT HACER YAVAŞ 
Yorum bırakın